ଭୁବନେଶ୍ୱର/କଟକ: ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ଇଣ୍ଟରନେଟର ବ୍ୟବହାର ଯେତିକି ବଢ଼ୁଛି, ସାଇବର ଅପରାଧର ମାତ୍ରା ମଧ୍ୟ ସେତିକି ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି। ବିଶେଷ କରି ଶିଶୁମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରାଯାଉଥିବା ବେଳେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏକ ସାଇବର ଅପରାଧ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଶିଶୁ ଅଶ୍ଳୀଳ ସାମଗ୍ରୀ ବା Child Sexual Abuse Material (CSAM) ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଦେଖିବା (Accessing) ଏବଂ ଏହାକୁ ନିଜ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ରେ ସଂରକ୍ଷଣ (Storing) କରିବା ଅଭିଯୋଗରେ କମିଶନରେଟ ପୋଲିସ ଓ ସାଇବର ଥାନା ପକ୍ଷରୁ ଜଣେ ଯୁବକଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଛି।
ଗିରଫ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ନାମ ସୟଦ ଖାନ୍ (୨୪)। ସେ କଟକ ଜିଲ୍ଲା ସାଲେପୁର ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ମାତା ନଗର ଅଞ୍ଚଳର ବାସିନ୍ଦା। ପୋଲିସ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ସୟଦ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଇଣ୍ଟରନେଟର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ବ୍ୟବହାର କରି ଶିଶୁ ଅଶ୍ଳୀଳ ଭିଡିଓ ଓ ଫଟୋ ଖୋଜୁଥିଲେ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ରେ ଡାଉନଲୋଡ୍ କରି ସାଇତି ରଖୁଥିଲେ।
ଏହି ଘଟଣାର ପର୍ଦ୍ଦାଫାଶ ସେତେବେଳେ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ନ୍ୟାସନାଲ କ୍ରାଇମ୍ ରେକର୍ଡସ ବ୍ୟୁରୋ (NCRB) ଏବଂ ଆମେରିକା ଭିତ୍ତିକ ‘ନ୍ୟାସନାଲ ସେଣ୍ଟର ଫର୍ ମିସିଂ ଆଣ୍ଡ ଏକ୍ସପ୍ଲୋଇଟେଡ ଚିଲଡ୍ରେନ’ (NCMEC) ପକ୍ଷରୁ ଓଡ଼ିଶା ପୋଲିସକୁ ଏକ ଗୁପ୍ତ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଗତିବିଧିକୁ ଟ୍ରାକ୍ କରାଯାଇ ତାଙ୍କର ଆଇପି (IP) ଆଡ୍ରେସ ମାଧ୍ୟମରେ ସଠିକ୍ ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା।
ରାଜ୍ୟ ସାଇବର ଥାନାର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଟିମ୍ ସୟଦଙ୍କ ଘର ଉପରେ ଚଢ଼ାଉ କରିଥିଲା। ଚଢ଼ାଉ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ନିକଟରୁ ଏକ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଜବତ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରାଥମିକ ଯାଞ୍ଚରୁ ଫୋନ୍ରେ ବହୁ ପରିମାଣର ଆପତ୍ତିଜନକ ଶିଶୁ ଅଶ୍ଳୀଳ ଭିଡିଓ ଓ ଫଟୋ ଥିବା ପ୍ରମାଣ ମିଳିଛି। ପୋଲିସ ଏହି ଫୋନ୍କୁ ଫରେନସିକ୍ ଲ୍ୟାବ୍କୁ ଅଧିକ ତଦନ୍ତ ପାଇଁ ପଠାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ କେବେଠାରୁ ଏବଂ କେଉଁ କେଉଁ ୱେବସାଇଟ୍ରୁ ଏହି ସାମଗ୍ରୀଗୁଡ଼ିକୁ ଆକ୍ସେସ କରୁଥିଲେ, ତାହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ସଂଗ୍ରହ କରାଯିବ।
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଓ ଆଇନରେ ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷାକୁ ସର୍ବାଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ସୟଦ ଖାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ମାମଲା ରୁଜୁ ହୋଇଛି:
୧. ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଆଇନ (IT Act) ର ଧାରା ୬୭(ଖ): ଏହି ଧାରା ଅନୁଯାୟୀ, କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଯଦି ଡିଜିଟାଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଶିଶୁ ଅଶ୍ଳୀଳ ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ରାଉଜ୍ କରନ୍ତି, ଆକ୍ସେସ କରନ୍ତି (ଦେଖନ୍ତି), ଡାଉନଲୋଡ୍ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ସଂରକ୍ଷଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ତାହା ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଅପରାଧ। ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଥର ଅପରାଧ କଲେ ୫ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲ୍ ଏବଂ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜରିମାନା ହୋଇପାରେ।
୨. ପୋକ୍ସୋ ଆଇନ (POCSO Act) ର ଧାରା ୧୫: ଏହି ଧାରାଟି ବିଶେଷ ଭାବରେ “ଶିଶୁ ଅଶ୍ଳୀଳ ସାମଗ୍ରୀ ସଂରକ୍ଷଣ” (Storage of CP material) ପାଇଁ ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇଛି। ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଏଭଳି ସାମଗ୍ରୀ ନିଜ ପାଖରେ ରଖନ୍ତି ଏବଂ ତାକୁ ପୋଲିସ ବା ଉପଯୁକ୍ତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ଜଣାନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ କଠୋର ଦଣ୍ଡ ମିଳିବାର ପ୍ରାବଧାନ ରହିଛି।
ଅନେକ ଲୋକ ମନେ କରନ୍ତି ଯେ ବନ୍ଦ କୋଠରୀରେ ମୋବାଇଲରେ କିଛି ଦେଖିଲେ କେହି ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲ। NCRB ଏବଂ NCMEC ଭଳି ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଉପରେ ନଜର ରଖିଥାନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି “Child Pornography” ସମ୍ପର୍କିତ କୌଣସି କିୱାର୍ଡ ଖୋଜନ୍ତି କିମ୍ବା ସେହିଭଳି ୱେବସାଇଟ୍କୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କର IP Address ଟ୍ରାକ୍ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ତଥ୍ୟ NCRB ମାଧ୍ୟମରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ରାଜ୍ୟର ପୋଲିସକୁ ପଠାଯାଏ, ଯାହା ଫଳରେ ଅପରାଧୀ ଅତି ସହଜରେ ଧରାପଡ଼ିଥାଏ।
ପୋଲିସ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଶିଶୁ ଅଶ୍ଳୀଳତା ସମାଜ ପାଇଁ ଏକ କଳଙ୍କ। ଏହା ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ହେଉଥିବା ଯୌନ ଶୋଷଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଇଥାଏ। ଜବତ ହୋଇଥିବା ମୋବାଇଲ୍ରୁ ମିଳିଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଅଭିଯୁକ୍ତ ଜଣକ କେବଳ ଭିଡିଓ ଦେଖୁନଥିଲେ, ବରଂ ଏହାକୁ ଏକ ନିଶା ଭଳି ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ।
ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପାଇଁ ସୂଚନା:
- ଇଣ୍ଟରନେଟରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଅନୈତିକ ସାମଗ୍ରୀ ଖୋଜନ୍ତୁ ନାହିଁ।
- ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ କେହି ଏଭଳି ଫଟୋ ବା ଭିଡିଓ ପଠାଉଛନ୍ତି, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ସାଇବର ପୋଲିସ ବା ୧୯୩୦ ନମ୍ବରରେ ଅଭିଯୋଗ କରନ୍ତୁ।
- ଅଜାଣତରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ନିଷିଦ୍ଧ ଲିଙ୍କ୍ ଉପରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ସୟଦ ଖାନଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇ କୋର୍ଟ ଚାଲାଣ କରାଯାଇଛି। ତାଙ୍କ ଜାମିନ ଆବେଦନ ଉପରେ କୋର୍ଟ କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିପାରନ୍ତି। ଏହି ଘଟଣାଟି ଓଡ଼ିଶାରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଶିଶୁ ଅଧିକାରକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛି। ପୋଲିସ ଏବେ ଏହି ଘଟଣାରେ ଅଧିକ ଖୋଳତାଡ଼ ଜାରି ରଖିଛି ଯେ ସୟଦ କୌଣସି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ର୍ୟାକେଟ୍ ସହ ଜଡ଼ିତ ଅଛନ୍ତି କି ନାହିଁ।
ସାଇବର ନିରାପତ୍ତା ଓ ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କମିଶନରେଟ ପୋଲିସର ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ବିଭିନ୍ନ ମହଲରେ ସ୍ୱାଗତ କରାଯାଇଛି।
