ଭବାନୀପାଟଣା: ବେଦାନ୍ତ ଲିମିଟେଡ୍ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ସିଜିମାଳୀ ବକ୍ସାଇଟ୍ ଖଣି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ଧରଣର ବିବାଦ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଆଦିବାସୀ ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ଜଙ୍ଗଲବାସୀଙ୍କ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅଧିକାରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରାଯାଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ପିପୁଲ୍ସ ୟୁନିଅନ ଫର ସିଭିଲ ଲିବର୍ଟିସ୍, ମର୍ଯ୍ୟାଦାର ସହ ବଞ୍ଚିବାର ଅଭିଯାନ, ମିଥ୍ୟା ମକଦ୍ଦମା ବିରୋଧୀ ଅଭିଯାନ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ର ଦମନ ଓ ଯୌନ ହିଂସା ବିରୋଧରେ ମହିଳା ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ମାନବାଧିକାର ସଂଗଠନକୁ ନେଇ ଗଠିତ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତଥ୍ୟ-ଅନୁସନ୍ଧାନୀ ଦଳ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧ ରୁ ୩ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଳାହାଣ୍ଡିର ଥୁଆମୁଳ-ରାମପୁର ଓ ରାୟଗଡ଼ାର କାଶିପୁର ବ୍ଲକର ପ୍ରାୟ ୧୨ଟି ପ୍ରଭାବିତ ଗ୍ରାମ ପରିଦର୍ଶନ କରିବା ସହ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରି ଆଜି ଭବାନୀପାଟଣାର ବାହାଦୁରବଗିଚା ପଡା ଗୋଷ୍ଠୀକେନ୍ଦ୍ରଠାରେ ଆୟୋଜିତ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମୀଳନୀରେ ନିଜର ଚିନ୍ତାଜନକ ରିପୋର୍ଟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଅନୁସନ୍ଧାନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ୧୫୪୦ ହେକ୍ଟର ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ବିଶାଳ ଖଣି ଲିଜ୍ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିବା ଗ୍ରାମସଭା ସମ୍ମତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜାଲିଆତି, କପୋଳକଳ୍ପିତ ଏବଂ ବଳପୂର୍ବକ ହାସଲ କରାଯାଇଛି।
ତଥ୍ୟାନୁସନ୍ଧାନୀ ଦଳ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସରକାରୀ ଓ କମ୍ପାନୀ ଅଧିକାରୀମାନେ ବ୍ୟାପକ ସି.ଆର.ପି.ଏଫ୍ ଓ ସଶସ୍ତ୍ର ପୋଲିସ ବାହିନୀ ସହାୟତାରେ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି ସାଦା କାଗଜରେ ଆଙ୍ଗୁଠି ଛାପ ଦେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି। ଅନେକ ଗାଁରେ କୌଣସି ଗ୍ରାମସଭା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇନଥିବା ବେଳେ ପ୍ରସ୍ତାବରେ ଦସ୍ତଖତକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତି, ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ କାମ କରୁଥିବା ଶ୍ରମିକ ଏବଂ ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ରହିଛି, ଯାହା ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଉପରେ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମୀଳନୀରେ ତଥ୍ୟାନୁସନ୍ଧାନୀ ଦଳ ସିଜିମାଳୀ ଖଣିଖନନ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଏକ କର୍ପୋରେଟ୍-ରାଜନୈତିକ ଅସାଧୁ ମେଣ୍ଟର ଚକ୍ର ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ବେଦାନ୍ତ ଲିମିଟେଡ୍ ଭଳି ଏକ ବଡ଼ ନିର୍ବାଚନୀ ବଣ୍ଡ୍ ଦାତା ସଂସ୍ଥାକୁ ଫାଇଦା ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଲୋକଙ୍କ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସ୍ୱରକୁ ଚାପି ଦିଆଯାଉଛି। ଖଣି ଖନନକୁ ବିରୋଧ କରୁଥିବା ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କୁ ମନୋମୁଖୀ ଭାବେ ଗିରଫ କରିବା, ମିଥ୍ୟା ମାମଲାରେ ଛନ୍ଦିବା ଏବଂ ପୋଲିସ ଅତ୍ୟାଚାର ଜରିଆରେ ସେମାନଙ୍କ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ଖର୍ବ କରାଯାଉଥିବା ନେଇ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ରବିକୁମାର, ନରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି ଏବଂ ଶରଣ୍ୟା ନାୟକଙ୍କ ଭଳି ପ୍ରତିନିଧିମାନେ କ୍ଷୋଭ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ତଥ୍ୟ-ଅନୁସନ୍ଧାନୀ ଦଳ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ନିକଟରେ ଦୃଢ଼ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ସିଜିମାଳୀ ପାହାଡ଼ରେ ଖଣି ଲିଜ୍ ତୁରନ୍ତ ବାତିଲ କରାଯାଉ, ନକଲି ଗ୍ରାମସଭା ପ୍ରସ୍ତାବ ଓ ଦସ୍ତଖତ ଜାଲିଆତିର ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ଏକ ନିରପେକ୍ଷ ତଦନ୍ତ କରାଯାଉ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଦାୟୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ କଠୋର ଦଣ୍ଡବିଧାନ କରାଯାଉ। ଏଥିସହ ପ୍ରକଳ୍ପ ପ୍ରଭାବିତ ଗ୍ରାମବାସୀ ଓ ବିକ୍ଷୋଭକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ମିଥ୍ୟା ମାମଲା ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବା ପାଇଁ ସେମାନେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ପରିବେଶ ପ୍ରଭାବ ଆକଳନ ରିପୋର୍ଟରେ ଜଳ ଉତ୍ସ ଏବଂ ଜୈବ ବିବିଧତା ନଷ୍ଟ ହେବା ବିଷୟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଣଦେଖା କରାଯାଇଥିବାରୁ ଏହା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଅଞ୍ଚଳବାସୀଙ୍କ ଜୀବନଜୀବିକା ଓ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ଏକ ବଡ଼ ସଙ୍କଟ ଭାବେ ଉଭା ହେବ ବୋଲି ଚେତାବନୀ ଦିଆଯାଇଛି। ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମୀଳନୀରେ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଡ଼ାକ୍ତର ରାଣ୍ଡେଲ୍ ସେକ୍ୟୁରା ଏବଂ ମୁକ୍ତବୃତ୍ତ ସାମ୍ବାଦିକ ରାଜାରମଣ ସୁଦରସନ୍ ପ୍ରମୁଖ ଉପସ୍ଥିତ ରହି ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନର ଭୂମିକାକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ସିଜିମାଳୀର ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନ ଜାରି ରହିବ ବୋଲି ସେମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।
ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ବେଦାନ୍ତ ଲିମିଟେଡ୍ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିକୁ ୨୩୦.୧୫ କୋଟି, କଂଗ୍ରେସକୁ ୧୨୫ କୋଟି ଏବଂ ବିଜେଡିକୁ ୪୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ନିର୍ବାଚନୀ ବଣ୍ଡ୍ ଦାନ କରିଥିବା ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପରେ ଏହି ଖଣି ଖନନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପଛରେ ଥିବା ରାଜନୈତିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ଅତି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି। ତଥ୍ୟ-ଅନୁସନ୍ଧାନୀ ଦଳ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ, ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ “ମୋ ଜଙ୍ଗଲ ମୋ ଜମି” ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ଜଙ୍ଗଲ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାକୁ କୁହାଯାଉଥିଲେ ହେଁ, ବାସ୍ତବ କ୍ଷେତ୍ରରେ କମ୍ପାନୀର ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀଗତ ଜଙ୍ଗଲ ଅଧିକାର ସୀମାକୁ ସଙ୍କୁଚିତ କରାଯାଉଛି। ରାୟଗଡ଼ା ଓ କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାପାଳ ଏବଂ ଆରକ୍ଷୀ ଅଧୀକ୍ଷକଙ୍କ ସହ ହୋଇଥିବା ସାକ୍ଷାତକାର ପରେ ଦଳ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ପ୍ରଶାସନ ଲୋକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପରିବର୍ତ୍ତେ କର୍ପୋରେଟ୍ ସଂସ୍ଥାର ସ୍ୱାର୍ଥ ରକ୍ଷାକୁ ଅଧିକ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଉଛି। ଏହି ଜାଲିଆତି ବିରୋଧରେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଆଇନଗତ ଓ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଲଢ଼େଇକୁ ଆହୁରି ଜୋରଦାର କରାଯିବ ବୋଲି ତଥ୍ୟ-ଅନୁସନ୍ଧାନୀ ଦଳ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସିଜିମାଳୀର ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଏହି ଲଢ଼େଇ ଏବେ ଏକ ଜନଆନ୍ଦୋଳନର ରୂପ ନେଉଛି। ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୩ରେ ହୋଇଥିବା ଜନଶୁଣାଣିରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ବିଷଦ ଭାବେ ଅବଗତ କରାଯାଇନଥିବା ବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି ନକଲି ଗ୍ରାମସଭା ପ୍ରସ୍ତାବ ସରକାରଙ୍କ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଉପରେ ଚରମ ଆଘାତ ଦେଇଛି। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ତୁରନ୍ତ ବନ୍ଦ ନହେଲେ ପରିସ୍ଥିତି ଭୟଙ୍କର ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ସେଥିପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଲୋକଙ୍କ ମତାମତ ଓ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅଧିକାରକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ଏହି ଖଣି ଲିଜ୍କୁ ରଦ୍ଦ କରିବା ଅନିର୍ବାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇପଡିଛି।
