ଭୁବନେଶ୍ୱର ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ପ୍ରଶାସନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି, ଯାହା ରାଜଧାନୀର ଗମନାଗମନ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ଏକ ନୂଆ ମୋଡ଼ ଦେଇଛି। ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିବା ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ସ୍ଥଗିତ ବା ବାତିଲ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଏହା ବଦଳରେ ଏକ ଅଧିକ ବ୍ୟାବହାରିକ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି। ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ନିଗମ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୂଆ ରୂପରେ ଆତ୍ମପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ନୂତନ ଅବତାରରେ ସଂସ୍ଥାଟି କେବଳ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମେଟ୍ରୋ ରୁଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନ ରହି, ସମଗ୍ର ରାଜଧାନୀ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖ ସହରଗୁଡ଼ିକର ସମନ୍ୱିତ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପରିଚାଳନା ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିବ।
ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଭାବେ ପ୍ରକଳ୍ପର ବ୍ୟୟବହୁଳତା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ସହରୀ ପରିବେଶରେ ଏହାର ଉପଯୋଗିତାକୁ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଭୁବନେଶ୍ୱର ଭଳି ଏକ ବର୍ଦ୍ଧିତ ସହର ପାଇଁ କେବଳ ପାରମ୍ପରିକ ମେଟ୍ରୋ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଏଥିପାଇଁ ଏକ ଏମିତି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆବଶ୍ୟକ ଯାହା କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ସେବା ଯୋଗାଇ ପାରିବ ଏବଂ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ହୋଇଥିବ। ତେଣୁ ବିଏମଆରସି ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ‘ମଲ୍ଟି-ମଡାଲ୍’ ଟ୍ରାନ୍ସପୋର୍ଟ ହବ୍ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ, ଯେଉଁଠାରେ ବସ୍, ଲାଇଟ୍ ମେଟ୍ରୋ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସମନ୍ୱୟ ରହିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଯାତ୍ରୀମାନେ ସହରର ଗୋଟିଏ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାନ୍ତକୁ ଅତି ସହଜରେ ଏବଂ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟରେ ଯାତାୟାତ କରିପାରିବେ।
ସରକାରୀ ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରକଳ୍ପ ରିପୋର୍ଟ କୁ ପୁନଃ ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଉଛି। ଏହି ନୂଆ ଯୋଜନାରେ କେବଳ ଭୁବନେଶ୍ୱର ନୁହେଁ, ବରଂ କଟକ, ପୁରୀ ଏବଂ ଖୋର୍ଦ୍ଧାକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ କରାଯାଇପାରେ। ସହରର ଭବିଷ୍ୟତର ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଟ୍ରାଫିକ ଚାପକୁ ଆଖି ଆଗରେ ରଖି ଏହି ରୂପରେଖ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି। ବିଏମଆରସିର ନୂତନ ଅବତାରରେ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ, ଯେଉଁଥିରେ ଡିଜିଟାଲ ପେମେଣ୍ଟ, ରିଅଲ-ଟାଇମ୍ ଟ୍ରାକିଂ ଏବଂ ସ୍ମାର୍ଟ ମୋବିଲିଟି ସଲ୍ୟୁସନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରହିବ।
ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ପଛରେ ଆର୍ଥିକ ଦିଗଟିକୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିବା ବିପୁଳ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗକୁ ଅନ୍ୟ ଜନକଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନା ଏବଂ ସହରର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉନ୍ନୟନରେ ଲଗାଇବାକୁ ସରକାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି। ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବେସରକାରୀ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ସହଭାଗିତାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦିଆଯାଇପାରେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରକଳ୍ପଟି ସରକାରଙ୍କ ଉପରେ ଅଧିକ ଆର୍ଥିକ ବୋଝ ନ ହୋଇ ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ ହୋଇପାରିବ। ବିଏମଆରସିର ପୁନର୍ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶୀଘ୍ର ଶେଷ ହେବାକୁ ଥିବାବେଳେ ଏଥିପାଇଁ ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ କମିଟି ଗଠନ କରାଯାଇଛି।
ସରକାରଙ୍କ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ନେଇ ଏବେ ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତି ସରଗରମ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ବିରୋଧୀ ବିଜେଡି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସରକାରଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ଭୁବନେଶ୍ୱର-ମଧ୍ୟ ବିଧାୟକ ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ଜେନା କହିଛନ୍ତି ଯେ, ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ବନ୍ଦ ରଖିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି କେବଳ ସହରର ଟ୍ରାଫିକ ସମସ୍ୟାକୁ ଜଟିଳ କରିବ ନାହିଁ ବରଂ ଏହା ରାଜଧାନୀର ବିକାଶ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସାଜିବ। ସେହିପରି କଂଗ୍ରେସ ବିଧାୟକ ତାରା ପ୍ରସାଦ ବାହିନୀପତି ସରକାରଙ୍କ ଉପରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଅର୍ଥ ଅପବ୍ୟୟ କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି। ରାଜଧାନୀବାସୀଙ୍କୁ ଏକ ଦ୍ରୁତ ପରିବହନ ସେବାରୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯାଉଛି ବୋଲି ସେ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଖବର ମିଶ୍ରିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଆଣିଥିଲେ ହେଁ, ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭିତ୍ତିରେ ଏହା ସହରର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ସହାୟକ ହେବ ବୋଲି ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏକ ସମୟୋପଯୋଗୀ ଏବଂ ସୁଲଭ ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହିଁ ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି ଭୁବନେଶ୍ୱରର ପ୍ରକୃତ ପରିଚୟ ହେବ। ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପର ଏହି ନୂତନ ମୋଡ଼ ଓଡ଼ିଶାର ସହରୀକରଣ ଇତିହାସରେ ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ଯୋଡ଼ିବ। ଆଗାମୀ କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ନୂତନ ଯୋଜନାର ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ରୂପରେଖ ସାଧାରଣରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି, ଯାହା ଭୁବନେଶ୍ୱରବାସୀଙ୍କ ଯାତାୟାତ ଅନୁଭୂତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳାଇ ଦେବ।
