ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଶାମୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଗଢ଼ିତୋଳିବା ପାଇଁ ‘ମିଳିତ ଓଡ଼ିଶା ନିଶା ନିବାରଣ ଅଭିଯାନ’ (ମୋନା) ପକ୍ଷରୁ ଏକ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ତଥା ଐତିହାସିକ ସଂଗ୍ରାମର ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ରାଜ୍ୟର ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା, ପାରିବାରିକ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇ ସଂଗଠନ ପକ୍ଷରୁ ସରକାରଙ୍କ ନିକଟରେ କେତେକ ଦୃଢ଼ ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି। ବିଶେଷ କରି ରାଜ୍ୟ ସରକାର ନିଜର ନିର୍ବାଚନୀ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ରକ୍ଷା କରିବା ସହ ୨୦୨୬, ଅକ୍ଟୋବର ୧ ସୁଦ୍ଧା ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ‘ନିଶାମୁକ୍ତ ଓଡ଼ିଶା’ ଭାବେ ଗଢ଼ି ତୋଳିବା ପାଇଁ ଏହି ଅଭିଯାନ ପକ୍ଷରୁ ବାରମ୍ବାର ଆହ୍ୱାନ ଦିଆଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତିରେ ମଦ ଯୋଗୁଁ ଯୁବପିଢ଼ି ବିପଥଗାମୀ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଗାଁଠୁ ସହର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିଟି ପରିବାରରେ ଅଶାନ୍ତିର ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି। ସରକାର ଅକ୍ଟୋବର ୧ ସୁଦ୍ଧା ସାରା ରାଜ୍ୟରେ ମଦ ବିକ୍ରି ଓ ବ୍ୟବହାରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷେଧ କରିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ‘ମୋନା’ ଦାବି କରିଛି।
ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଦିଗ ହେଉଛି, ଯଦି ସରକାର ଅକ୍ଟୋବର ୧ ସୁଦ୍ଧା ମଦ ବନ୍ଦ କରିବା ନେଇ କୌଣସି ଠୋସ୍ ପଦକ୍ଷେପ ନ ନିଅନ୍ତି, ତେବେ ମଦମୁକ୍ତି ଓଡ଼ିଶା ଆନ୍ଦୋଳନର ଶତାୟୁ ପୁରୋଧା ତଥା ବିଶିଷ୍ଟ ଗାନ୍ଧିବାଦୀ ନେତା ପଦ୍ମ ଚରଣ ନାୟକ ଅକ୍ଟୋବର ୨ ତାରିଖ, ପବିତ୍ର ଗାନ୍ଧୀ ଜୟନ୍ତୀଠାରୁ ଆମରଣ ଅନଶନ କରିବାକୁ ସଂକଳ୍ପ ନେଇଛନ୍ତି। ଜଣେ ଶତାୟୁ ବୃଦ୍ଧ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକଙ୍କ ଏହି ଦୃଢ଼ ଅହିଂସା ମାର୍ଗର ଚେତାବନୀ ସାରା ରାଜ୍ୟରେ ଆଲୋଡ଼ନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ସଂଗଠନ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି ଯେ, ଏହି ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ମାଧ୍ୟମରେ ସରକାରଙ୍କୁ ନୈତିକ ଭାବେ ଚେତାଇ ଦିଆଯିବ। ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ଜୀବନକୁ ବାଜି ଲଗାଇ ଓଡ଼ିଶାର କୋଟି କୋଟି ମା’ ଓ ଭଉଣୀଙ୍କ ଆଖିର ଲୁହ ପୋଛିବା ପାଇଁ ଏହି ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ସରକାର ସ୍ଥିତିର ଗମ୍ଭୀରତାକୁ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରିବା ସହ ରାଜ୍ୟ ସ୍ୱାର୍ଥରେ ସାରା ଓଡ଼ିଶାରୁ ମଦ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବେ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ଆଇନଗତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ, ୧୯୫୬ ମସିହାରୁ ପ୍ରଣୟନ ହୋଇଥିବା ନିଶା ନିବାରଣ ଆଇନକୁ କଡ଼ାକଡ଼ି ଭାବେ ଲାଗୁ କରିବା ପାଇଁ ନୂତନ ନିୟମାବଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ‘ମୋନା’ ଦାବି କରିଛି। ଆଧୁନିକ ସମାଜରେ ନିଶା କାରବାରର ରୂପ ବଦଳି ଯାଇଥିବାରୁ ପୁରୁଣା ଆଇନରେ ଆବଶ୍ୟକ ସଂଶୋଧନ ଆଣି ଏହାକୁ ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ଜରୁରୀ। ସେହିପରି ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରେ ମଦ ଦୋକାନ ବିରୋଧରେ ଆନ୍ଦୋଳନ କରୁଥିବା ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସଂଗଠନ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଛି। ଯେଉଁସବୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜନସାଧାରଣ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥରେ ମଦ ଦୋକାନ ବନ୍ଦ କରିଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସରକାର ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ବନ୍ଦ ଘୋଷଣା କରନ୍ତୁ। ଏଥିସହ ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପୋଲିସ ଦ୍ୱାରା ରୁଜୁ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ମିଥ୍ୟା ଓ ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ ମାମଲାକୁ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରି ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ମଦ ଦୋକାନଗୁଡ଼ିକର ଲାଇସେନ୍ସ ନବୀକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ‘ମୋନା’ କଡ଼ା ନଜର ରଖିଛି। ସାଧାରଣତଃ ସରକାର ତିନି ବର୍ଷ ପାଇଁ ମଦ ଦୋକାନଗୁଡ଼ିକର ଚୁକ୍ତି ନବୀକରଣ କରିଥାନ୍ତି, ମାତ୍ର ସଂଗଠନ ପକ୍ଷରୁ ଏହାକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବିରୋଧ କରାଯାଇଛି। ନବୀକରଣ ଅବଧିକୁ ତିନି ବର୍ଷ ପରିବର୍ତ୍ତେ କେବଳ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଅକ୍ଟୋବର ୧ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ରଖିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଛି। ଅକ୍ଟୋବର ପରେ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଚୁକ୍ତିକୁ ଆଉ ଆଗକୁ ନ ବଢ଼ାଇବାକୁ ସରକାରଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ଧୀରେ ଧୀରେ ରାଜ୍ୟରୁ ମଦର ପ୍ରଭାବ କମିବା ସହ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନଶୈଳୀରେ ସକାରାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିପାରିବ।
ସରକାରଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତିରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସଂଗଠନ ପକ୍ଷରୁ ବିକଳ୍ପ ପରାମର୍ଶ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅବକାରୀ ରାଜସ୍ୱ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ଯେଉଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଉଛି, ତାହା ମାନବ ସମାଜ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷତିକାରକ। ମଦରୁ ମିଳୁଥିବା ରାଜସ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତେ ସରକାର ଖଣି ଉତ୍ତୋଳନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦର ଉପଯୁକ୍ତ ପରିଚାଳନା କରି ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ସଜାଡ଼ିବା ଆବଶ୍ୟକ। ମଦ କାରବାରରୁ ମିଳୁଥିବା ଟଙ୍କାରେ ବିକାଶ କରିବା ଅପେକ୍ଷା ଜନତାଙ୍କ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଶାସନ ବୋଲି ‘ମୋନା’ କହିଛି। ଏହାସହ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ମଦକୁ ଟେଟ୍ରା ପ୍ୟାକ୍ରେ ବିକ୍ରି କରିବାର ଯେଉଁ ନୂତନ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି, ତାହାକୁ ତୁରନ୍ତ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଦାବି ହୋଇଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ମଦ ଖୁବ୍ ସହଜରେ ଓ ସୁଲଭ ମୂଲ୍ୟରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଥିବାରୁ ଛୋଟ ପିଲା ଏବଂ ଯୁବପିଢ଼ି ଅଧିକ ବିପଥଗାମୀ ହେବାର ଭୟ ରହିଛି।
ଭୁବନେଶ୍ୱର ମଧୁସୂଦନ ନଗରସ୍ଥିତ ସଂଗଠନର କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରୁ ଜାରି ଏହି ଦାବିପତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରାଯାଇଛି। ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୌରବମୟ ଏବଂ ସୁସ୍ଥ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଗଢ଼ିବାକୁ ହେଲେ ନିଶାମୁକ୍ତିକୁ ଏକ ଜନଆନ୍ଦୋଳନରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ସରକାର ଯଦି ପଦ୍ମ ଚରଣ ନାୟକଙ୍କ ଭଳି ଜଣେ ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କୁ ଅନଶନରେ ବସିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ଦୁଃଖଦାୟକ ବିଷୟ ହେବ। ତେଣୁ ସମୟ ଥାଉ ଥାଉ ସରକାର ନିଜର ନୀତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଦ ବନ୍ଦର ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ କେବଳ ‘ମୋନା’ର ନୁହେଁ ବରଂ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତିଟି ସ୍ୱଚ୍ଛ ମନା ନାଗରିକଙ୍କର। ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଓଡ଼ିଶା ଗଠନ ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ସହଯୋଗ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ସଂଗଠନ ଆଶା କରେ ଯେ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ଏହି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ମୁଦ୍ଦା ଉପରେ ଶୀଘ୍ର ବିଚାର କରିବେ ଏବଂ ଅକ୍ଟୋବର ୧ ସୁଦ୍ଧା ମଦମୁକ୍ତ ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱପ୍ନକୁ ସାକାର କରିବେ।
