ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଡିଜିଟାଲ ଦୁନିଆରେ ଯେତିକି ସୁବିଧା ରହିଛି, ସେତିକି ଅସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ବିଶେଷ କରି ଅନ୍ଲାଇନ୍ରେ ଜୀବନସାଥୀ ଖୋଜୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏବେ ସାଇବର ଠକଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଟାର୍ଗେଟ ପାଲଟିଛନ୍ତି। ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ପୁଣି ଏକ ସାଂଘାତିକ ସାଇବର ଠକେଇର ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି, ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଶିକ୍ଷିତା ମହିଳାଙ୍କୁ ନିଜକୁ ‘ଡାକ୍ତର’ ପରିଚୟ ଦେଇ ଜଣେ ଠକ ୨୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଲୁଟି ନେଇଛନ୍ତି। ବିବାହର ପ୍ରଲୋଭନ ଦେଖାଇ ମ୍ୟାଟ୍ରିମୋନିଆଲ୍ ସାଇଟ୍ ଜରିଆରେ ଏହି ବିଶାଳ ଠକେଇ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି।
ପୋଲିସ ନିକଟରେ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଅନୁଯାୟୀ, ପୀଡ଼ିତା ମହିଳା ଜଣକ ନିଜ ପାଇଁ ଜଣେ ଯୋଗ୍ୟ ଜୀବନସାଥୀ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ମ୍ୟାଟ୍ରିମୋନିଆଲ୍ ୱେବସାଇଟ୍ରେ ନିଜର ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ତିଆରି କରିଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଜଣକ ତାଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିଥିଲେ। ଅଭିଯୁକ୍ତ ନିଜକୁ ଜଣେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଫଳ ଏବଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସର୍ଜନ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ସେ ନିଜ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ରେ ଦେଶର ଏକ ବଡ଼ ହସ୍ପିଟାଲରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଏବଂ ବିଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର କ୍ଲିନିକ୍ ଥିବା ଭଳି ମିଥ୍ୟା ତଥ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ।
ମହିଳା ଜଣକ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଏବଂ ସାମାଜିକ ସ୍ଥିତିକୁ ଦେଖି ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ। ପ୍ରଥମେ ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମାନ୍ୟ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ପରେ ବନ୍ଧୁତା ଏବଂ ଶେଷରେ ବିବାହର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇଥିଲା। ଅଭିଯୁକ୍ତ ଜଣକ ଏତେ ଚତୁରତାର ସହ କଥା ହେଉଥିଲେ ଯେ ମହିଳାଙ୍କ ମନରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ସନ୍ଦେହ ଆସିନଥିଲା।
ଥରେ ବିଶ୍ୱାସ ଜନ୍ମାଇବା ପରେ ଅଭିଯୁକ୍ତ ନିଜର ପ୍ରକୃତ ରୂପ ଦେଖାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ସେ ମହିଳାଙ୍କୁ କହିଥିଲେ ଯେ ସେ ଏକ ବଡ଼ ଚିକିତ୍ସା ଉପକରଣ କିଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରେ କିଛି ଯାନ୍ତ୍ରିକ ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଦେଇଛି। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ କେତେବେଳେ ମାଆଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥା ଖରାପ ଥିବା କହି ତ ପୁଣି କେତେବେଳେ ହସ୍ପିଟାଲ୍ ଲାଇସେନ୍ସ ନବୀକରଣ ପାଇଁ ଟଙ୍କାର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିବା ଦର୍ଶାଇଥିଲେ।
ନିଜର ଭାବି ସ୍ୱାମୀ ବୋଲି ଭାବି ମହିଳା ଜଣକ ନିଜର ସମସ୍ତ ସଞ୍ଚିତ ଅର୍ଥ ଏବଂ କିଛି ଟଙ୍କା ଋଣ କରି ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ପଠାଇଥିଲେ। ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଜଣକ ପ୍ରାୟ ୨୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଲୁଟି ନେଇଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ମହିଳା ଜଣକ ଟଙ୍କା ଫେରସ୍ତ ମାଗିଥିଲେ ଏବଂ ବିବାହ କରିବାକୁ ଜିଦ୍ ଧରିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଜଣକ ତାଙ୍କୁ ଏଡ଼ାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଶେଷରେ ନିଜର ଫୋନ୍ ସୁଇଚ୍ ଅଫ୍ କରିଦେଇଥିଲେ।
ମହିଳା ଜଣକ ପ୍ରତାରିତ ହୋଇଥିବା ଜାଣିବା ପରେ ତୁରନ୍ତ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସାଇବର ଥାନାର ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଥିଲେ। ପୋଲିସ ଏହି ମାମଲାରେ ଏକ FIR ରୁଜୁ କରି ତଦନ୍ତ ଜାରି ରଖିଛି। ତଦନ୍ତ ବେଳେ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ଅଭିଯୁକ୍ତ ବ୍ୟବହାର କରିଥିବା ସିମ୍ କାର୍ଡ ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଅନ୍ୟ କାହା ନାମରେ ରହିଛି, ଯାହାକୁ ‘ମ୍ୟୁଲ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ’ (Mule Account) କୁହାଯାଏ। ପୋଲିସ ଏବେ ଅଭିଯୁକ୍ତର ଲୋକେସନ୍ ଏବଂ ଆଇପି (IP) ଆଡ୍ରେସ୍ ଟ୍ରାକ୍ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।
ଅନ୍ଲାଇନ୍ ଠକେଇରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ପାଇଁ କଣ କରିବେ?
ସାଇବର ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏବଂ ପୋଲିସ ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସତର୍କ କରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ଅନ୍ଲାଇନ୍ ମ୍ୟାଟ୍ରିମୋନିଆଲ୍ ସାଇଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ବେଳେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଦିଗ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ:
- ପରିଚୟ ଯାଞ୍ଚ: ଯଦି କେହି ନିଜକୁ ଡାକ୍ତର କିମ୍ବା ଇଞ୍ଜିନିୟର ଭାବେ ପରିଚୟ ଦେଉଛନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କର ରେଜିଷ୍ଟ୍ରେସନ୍ ନମ୍ବର କିମ୍ବା ସଂସ୍ଥାର ଆଇଡି କାର୍ଡ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
- ଟଙ୍କା କେବେବି ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ: ଯଦି କେହି କୌଣସି ବାହାନା (ଯେମିତି କି ମେଡିକାଲ୍ ଇମରଜେନ୍ସି, ବ୍ୟବସାୟରେ କ୍ଷତି, କିମ୍ବା ଗିଫ୍ଟ ପାଇଁ କଷ୍ଟମ ଡ୍ୟୁଟି) ଦେଖାଇ ଟଙ୍କା ମାଗନ୍ତି, ତେବେ ସେ ୧୦୦% ଠକ।
- ଆର୍ଥିକ କାରବାର ବନ୍ଦ: ମନେ ରଖନ୍ତୁ, ଜଣେ ପ୍ରକୃତ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ପରିବାରର ବ୍ୟକ୍ତି କେବେବି ଅନ୍ଲାଇନ୍ରେ ଟଙ୍କା ମାଗିବେ ନାହିଁ।
- ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଯାଞ୍ଚ: ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଲିଙ୍କଡଇନ୍ କିମ୍ବା ଫେସବୁକ୍ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ଚେକ୍ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଦେଖନ୍ତୁ ସେ କହିଥିବା ତଥ୍ୟ ସହ ଏହା ମେଳ ଖାଉଛି କି ନାହିଁ।
- ସତର୍କ ସୂଚନା: ଯଦି କେହି ଅତି ଶୀଘ୍ର ବିବାହ କରିବାକୁ ଜିଦ୍ କରନ୍ତି କିମ୍ବା କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ଆବେଗିକ ବ୍ଲାକମେଲ୍ କରନ୍ତି, ତେବେ ସତର୍କ ହୋଇଯାଆନ୍ତୁ।
ରାଜଧାନୀରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଏହି ସାଇବର ଅପରାଧକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ସଚେତନତା ହିଁ ଏକମାତ୍ର ମାର୍ଗ। ଯଦି ଆପଣ କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କ ପରିଚିତ କେହି ଏପରି ଠକେଇର ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି, ତେବେ ତୁରନ୍ତ ସାଇବର ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ନମ୍ବର ୧୯୩୦ କୁ କଲ୍ କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା www.cybercrime.gov.in ରେ ଅଭିଯୋଗ କରନ୍ତୁ।
