ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ରାଜ୍ୟର ସହରାଞ୍ଚଳ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ନାଗରିକ-କୈନ୍ଦ୍ରିକ କରିବା ଦିଗରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ତଥା ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ସମ୍ପନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ୨୦୨୬ ଫେବୃଆରୀ ୧୧ ତାରିଖରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ଖାରବେଳ ଭବନଠାରେ ରାଜ୍ୟ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଓ ନଗର ଉନ୍ନୟନ ବିଭାଗ ଏବଂ ଆଇଆଇଟି କାନପୁରର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ‘ଐରାୱତ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଫାଉଣ୍ଡେସନ’ (ଏଆରଏଫ) ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୁଝାମଣାପତ୍ର ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଛି। ଏହି ସହଭାଗିତା ମାଧ୍ୟମରେ ଓଡ଼ିଶା ଏବେ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (ଏଆଇ) ବା କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତାର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରୟୋଗ କରି ସହରୀ ଶାସନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଶ ପାଇଁ ଏକ ନୂଆ ମଡେଲ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ-ଉପଯୋଗୀ ସହର ଗଠନ ଦିଗରେ ଏହା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ଭାବେ ବିବେଚିତ ହେଉଛି।
ଏହି ସ୍ୱାକ୍ଷର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଓ ନଗର ଉନ୍ନୟନ ବିଭାଗର ଅତିରିକ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ ଶ୍ରୀମତୀ ଉଷା ପାଢୀ ଉପସ୍ଥିତ ରହି ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ରୂପାନ୍ତରଣକାରୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଓଡ଼ିଶା ନିଜର ସହରଗୁଡ଼ିକୁ କେବଳ ‘ସ୍ମାର୍ଟ’ ନୁହେଁ, ବରଂ ଅଧିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ, ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ଏବଂ ସମାବେଶୀ କରିବାକୁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ। ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା ପୌର ସେବା ପ୍ରଦାନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରାଯିବ। ବିଶେଷ କରି ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଏହା ଅଧିକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କରିବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସହରର ସାଧାରଣ ଜନତା ସଠିକ୍ ସମୟରେ ଉଚିତ ସେବା ପାଇପାରିବେ। ଏହି ସହଭାଗିତା ସହରାଞ୍ଚଳ ଯୋଜନା ଓ ପରିଚାଳନାରେ ଏକ ବୈପ୍ଳବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବ ବୋଲି ସେ ଆଶା ପ୍ରକଟ କରିଛନ୍ତି।
ଐରାୱତ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଫାଉଣ୍ଡେସନର ସିଇଓ ଶ୍ରୀ ଅମର ନାଥ ଏହି ଅବସରରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସରକାର ଏବଂ ଉଚ୍ଚକୋଟୀର ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟରେ ଏଭଳି ସହଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏଆଇ ସମାଧାନଗୁଡ଼ିକୁ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ବିକଶିତ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହି ବୁଝାମଣା ଅନୁଯାୟୀ, ଏଆରଏଫ ବିଭାଗର ‘ଏଆଇ ଇନୋଭେସନ ପାର୍ଟନର’ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ ଏବଂ ବୈଷୟିକ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବ। ସହରାଞ୍ଚଳର ଜଟିଳ ସମସ୍ୟା ଯେପରିକି ଆବର୍ଜନା ପରିଚାଳନା, ଟ୍ରାଫିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ଜଳ ଯୋଗାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏଆଇ ମଡେଲଗୁଡ଼ିକୁ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ଭାବେ ଲାଗୁ କରାଯିବ। ଏହା ସହ ରାଜ୍ୟର ପୌରସଂସ୍ଥା ଗୁଡ଼ିକରେ ବୈଷୟିକ ସଂସ୍କାର ଆଣିବା ପାଇଁ ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଏଆଇ ରୋଡମ୍ୟାପ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବ।
ଏହି ସହଭାଗିତାର ଅନ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ହେଉଛି ବିଭାଗ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ‘ଏଆଇ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ୟୁନିଟ୍’ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା। ଏହି ୟୁନିଟ୍ ସମସ୍ତ ଏଆଇ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକର ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରିବା ସହ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଉପରେ ନଜର ରଖିବ। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ବ୍ୟବହାର ସହିତ ଏହାର ନୈତିକ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରୟୋଗ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ବିଭାଗୀୟ ଅଧିକାରୀ ଓ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ଏଆଇର ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ନିରାପଦ ପ୍ରୟୋଗ ନେଇ ବିଶେଷ ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ଲାଭ ସବୁ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବ।
ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାରେ ଏବଂ ଏହି ସହଭାଗିତାକୁ ସଫଳ ରୂପାୟନ ଦେବାରେ ଡକ୍ଟର ସୁବ୍ରତ ବିଶ୍ୱାଳଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ‘eGov’ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଖାରବେଳ ଭବନଠାରେ ଆୟୋଜିତ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ବିଭାଗର ଅନେକ ବରିଷ୍ଠ ପଦାଧିକାରୀ ଏବଂ eGov ଟିମର ସଦସ୍ୟମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ରହି ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ଅଭିନବ ଯାତ୍ରାକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ। ଏହି ବୁଝାମଣାପତ୍ର ସ୍ୱାକ୍ଷର ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଶାସନିକ ସଂସ୍କାରରେ ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ଯୋଡ଼ିଛି ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହା ସ୍ମାର୍ଟ ଶାସନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରାଜ୍ୟକୁ ଏକ ଶୀର୍ଷ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚାଇବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
